Hejt – śmiertelna choroba przenoszona drogą ludzką

Projekt ma charakter edukacyjno-społeczny i został zaprojektowany w sposób zrozumiały, czytelny i poruszający dla dzieci i młodzieży oraz dorosłych – nauczycieli, rodziców i opiekunów. Przestawiony obraz unika uproszczeń i moralizowania, stawia na refleksję, empatię i zrozumienie tematu.

Finał spotu koncentruje się na zmianie postawy: reagowaniu, rozmowie, empatii i budowaniu odwagi cywilnej. Przekaz jasno komunikuje, że każdy ma wpływ na ograniczenie hejtu – poprzez słowa, reakcje i codzienne wybory. Spot zachęca do rozmów w szkołach, rodzinach i lokalnych społecznościach, podkreślając, że profilaktyka działa tylko wtedy, gdy jest wspólnym wysiłkiem.

Zachęcamy do wykorzystywania go podczas zajęć szkolnych, warsztatów profilaktycznych, spotkań na żywo, w instytucjach publicznych oraz w przestrzeni online. Jego forma i treść otwierają przestrzeń do dialogu, zadawania pytań i przyglądania się własnym postawom – bez straszenia, ale też bez zamiatania problemu pod dywan.

Spot to wstęp do rozmowy, a nie gotową odpowiedź!

Dowiedz się, co o naszym projekcie mówią specjaliści?

„HEJT TO NIE KRYTYKA, TO NIE ŻART. To świadome, celowe działanie mające na celu zranienie, upokorzenie, ośmieszenie lub odrzucenie drugiej osoby. Hejt przyjmuje różne formy:

• obraźliwe komentarze (np. w mediach społecznościowych),
• udostępnianie zdjęć z komentarzami, przerabianie zdjęć
• wyśmiewanie się z wyglądu, orientacji, ubioru czy poglądów,
• plotkowanie, obgadywanie, rozprzestrzenianie kłamstw,
• ignorowanie, wykluczanie z grupy,
• agresja słowna i psychiczna, a czasem fizyczna,
• publiczne ujawnianie tajemnic, informacji pozyskanych w sposób poufny
• publiczne komentowanie zachowań, trudności

Hejt to teatr dwóch aktorów:

• osoby, która używa hejtu wobec innych
• osoby, która doświadcza hejtu

Każda z tych osób przeżywa swój dramat. Dramat osoby, która doświadcza hejtu rozgrywa się na poziomie emocji, myśli i działań:
To upokorzenie, głęboki smutek, bezsilność, wstyd.
Utrata wiary w sens relacji społecznych, niemożność korzystania z zasobów, które dają relacje, a co za tym idzie samotność.
Utrwalenie negatywnych przekonań na temat samego siebie i świata „Do niczego się nie nadaję”, „Nie można mnie lubić, nie można mnie kochać takiego, jakim jestem”, „Relacje z innymi nie są bezpieczne”, „Inni ranią”, „Lepiej, żeby mnie nie było”, „Nie chcę tu być”
Izolacja, apatia, unikanie kontaktów, trudności szkolne, zaburzenia odżywiania, samookaleczenia, ucieczki z domu, próby samobójcze. Dramat osoby stosującej hejt to często podobne przeżycia i doświadczenia:
upokorzenie, wstyd bezsilność, smutek, poczucie izolacji, braku akceptacji.

Negatywne przekonania na temat samego siebie i świata. A zachowania hejterskie, to sposób na radzenie sobie. Osoba szczęśliwa, z dobrymi więziami rodzinnymi i bezpiecznym przywiązaniem nie stosuje hejtu.
Hejt to choroba przenoszona drogą ludzką. Zwierzęta nie hejtują – nawet te, które żyją w stadach, nawet drapieżniki. Ustalają hierarchię, walczą o dominację, ale reagują na sygnały słabości i poddania się.

Dlaczego młodzi ludzie hejtują?
Bo czują się niepewnie
Szukają swojej tożsamości i pozycji społecznej
Eksperymentują ze swoją agresywnością
Nie mają dobrych wzorców
Nie mają bezpiecznych i bliskich relacji rodzinnych
Obawiają się odrzucenia – „lepiej ty niż ja”
Ich układ nerwowy nie jest w pełni dojrzały i jest na etapie przebudowy, co utrudnia zachowania empatyczne, zwiększa skłonność do reagowania lękiem i agresją, ogranicza zdolność do przewidywania konsekwencji swoich zachowań, ogranicza zdolność do mentalizacji (rozumienia stanów mentalnych innych osób, przyjmowania różnych perspektyw)
Czy na tę chorobę jest lekarstwo?
Bliskie i bezpieczne relacje rodzinne, które życzliwie ale stanowczo skorygują niepokojące zachowania; które kształtują wartości; dają miejsce na rozmowę o tym, co trudne (mogę myśleć wszystko, ale nie wszystko mogę zrobić)
Moderowanie grup młodych ludzi – lekcje wychowawcze, zajęcia socjoterapeutyczne, zajęcia rozwojowe, grupy tematyczne, edukacja zdrowotna.

To miejsca do rozmowy, odreagowania w bezpiecznych warunkach, wspierania rozwoju układu nerwowego i modelowania adaptacyjnych zachowań
Jasny, czytelny system zasad
Reagowanie na krzywdę – zawsze
Przytomny, dojrzały i dostępny dorosły
Granicą mojej wolności jest wolność drugiego człowieka.

Jeśli mój „żart” kogoś nie śmieszy i powoduje cierpienie, a ja nie przestaję, to nie jest żart, to HEJT”

Anna Wąsik Psycholog

„Z perspektywy psychologa i mamy spot przygotowany przez Fundację Zielone Pojęcie to rzadki przykład materiału profilaktycznego, który unika pułapki moralizowania, a zamiast tego pokazuje mechanizm przemocy psychicznej w jej najbardziej podstępnej formie – kumulacji „drobnych” uderzeń.
To, co czyni ten materiał wartościowym edukacyjnie, to jego uczciwość w pokazywaniu, jak działa destrukcyjna dynamika: małe złośliwości, zaniedbania w reagowaniu, uderzenia ciszą i ignorancją. Spot nie straszył, nie pouczał – pokazał proces. A to właśnie proces jest kluczowy w zrozumieniu, dlaczego “przecież to tylko komentarz” może mieć konsekwencje, które doprowadzają do tragedii. Społeczna amnezja wobec własnego udziału w krzywdzeniu „ przecież nic się nie dzieje! Trochę się pośmialiśmy”, a następnie zaskoczenie stratą i niemal euforystyczny zachwyt sensacją “że coś się stało”. Ten rozdźwięk między działaniem, a konsekwencją, między byciem świadkiem a współuczestnikiem przemocy, jest sercem problemu hejtu.
Materiał nadaje się znakomicie jako punkt wyjścia do rozmów terapeutycznych, warsztatów psychoedukacyjnych i zajęć szkolnych. Otwiera przestrzeń do refleksji bez oskarżania, pozwala rozpoznać własne zachowania bez nadmiernej konfrontacji obronnej. To narzędzie, które może realnie wpłynąć na budowanie świadomości i odwagi cywilnej.
Hejt rzeczywiście jest chorobą przenoszoną drogą ludzką – i to my jesteśmy nosicielami albo przeciwciałami.”

Małgorzata Bołotin Psycholog

Zadanie publiczne jest współfinansowane ze środków otrzymanych od Gminy Cieszyn